Edvin Biuković (1969-1999)

Пролетта 2003 година од Загреб ми стигна веројатно најдобриот пакет што некој некогаш го испратил. Тогаш најновиот албум на Pips,Chips&Videoclips - Drveće i rijeke, книгата Koncert za tequilu i apaurin од Edo Popović и стрипот Grendel Tales: Ponos vragova на Edvin Biuković и Darko Macan. Фала Владо!
До тогаш немав слушнато за Edvin. Ponos Vragova го прочитав во еден здив. И после многу кратко време веќе ми беше јасно зошто Edvin бил, но и ќе остане најголемиот! Генијални цртежи, одлично кадрирање, откачени идеи..
Grendel Tales: Ponos vragova е најуспешното дело во историјата на хрватскиот стрип. Оригинално е објавен во Америка во 1994 година за Dark Horse, еден од најголемите светски издавачи на стрипови. Преведен е на француски, германски, јапонски, шпански, а девет години подоцна и на хрватски.
Edvin за жал не го дочека хрватското издание на Grendel. Почина во 1999 година во 30та година од животот.
Хрватското издание ги опфаќа двата серијали кои беа објавени во период од 6 месеци - Grendel Tales: Devils & Deaths и Grendel Tales: Devil’s choice.

photo © Edvin Biuković

Стрипот кој ја воодушеви Америка се случува во иднината. Во разрушениот Загреб каде веќе десетици години се војува. Катедралата е разрушена, стадионот на Загреб е претворен во воен логор, а Максимир е обрасна како џунгла. Апокалипса. Мрачен поглед на светот. Војна. Тотален хаос. Многу чудна атмосфера, која недвосмислено асоцира на војните кои на почетокот на 90те се водеа на просторите на поранешна Југославија.
Ова дефинитивно е маст хев за сите вистински вљубеници во стрипот, но и за останатите..
Кој е Edvin Biuković?
Роден во Загреб на 22 јуни 1969 година. Првиот стрип Dokaz го објавува кога има 18 години во Patak, каде подоцна го креира и популарниот Salvatore. По отслужената војска и краткотрајното цртање за Dečje novine, Edi две години работи за германското списание Gespenster заедно со Darko Macan како сценарист. Тие приказни, како и некои други нивни соработки се објавени во две изданија под името Citati. Од 1992 до 1994 во Modra lasta го црта стрипот Koko по популарните романи на Ivan Kušan.
Во тоа време за фанзинот Endem ја почнува и новата серија Funny Comix под псевдонимот Pepe Orbito.
Од 1993 почнува да работи за големите американски издавачи, цртајќи ги сериите Grendel Tales: Devils & Deaths и Grendel Tales: Devil’s choice (сценарио на Darko Macan, албумот објавен 1996), X-Wing Rogue Squadron: The Phantom Affair (сценарио на Darko Macan, албум 1997), серијата Star Wars: The Last Command (сценарио на Mike Baron по романот на Timothy Zahn, албум 1999) и DC Human Target (сценарио на Peter Milligan, албубм 2000).
Како најдобар млад автор награден е 1992 година на Salon stripa во Винковци. 1995 година ја добива меѓународната награда Russ Manning како цртач кој највеќе ветува.
Умира на 5 декември 1999 година по кратко и тешко боледување.
И за крај.. еве што напишаа за него двајца негови одлични пријатели, Darko Macan и Tarik Kulenović.

photo © Edvin Biuković

Edi nikad nije želio biti zvijezda. Ma koliko mu mi govorili da to jest, ma koliko mu se svi divili, koliki mu god klinci dolazili po potpis, koliko god prezime Biuković postajalo poznatije i cjenjenije - i ovdje i s druge strane bare gdje je zadnjih šest godina radio na nekoliko beziznimno odlično prihvaćenih serijala - Edi je sebe zvao "geekom" i najviše je od svega volio crtati cijelu noć okružen "ekipicom" sebi sličnih, "brijući" uz to na stripove i B-filmove, kujući planove i režirajući, u svojoj glavi, prvi pravi hrvatski niskobudžetni trash-horror film kojim će svima pokazati "kako se to može napraviti".
Ljutila ga je nekvaliteta. Za loše stripove i loše filmove nije imao opravdanja i danima bi se pjenio zbog njihovih propusta te smišljao kako bi mogli biti bolji. U svojoj glavi vidio ih je bez greške, nabrijane "do jaja", onako kako bi ih on napravio. Jednako je pristupao svojim stripovima, kršeći sve rokove, kasneći preko svake mjere samo da ono što je imao u glavi prenese što vjernije na papir, samo da nikad ne krene lakšim putem. Postavljao je stvari ambicioznije od bilo koga, sam sebi zadavao probleme kakve još nije riješio, da bi se tjerao naprijed, da bi bio bolji. Kad su svi hvalili njegov crtež na "Grendelima", Edi je svjesno odabrao drukčiji pristup za svoj rad na "Ratovima zvijezda". Na "Human Targetu" učio se radu s kistom, gunđajući zbog svega što još ne zna izvesti. "Zasto kompliciraš?" pitali smo ga, a on je gunđao kako ga ne razumijemo, kako želi naučiti crtati - on? crtati?! - kako ne želi da mu strip bude samo posao, da bi radio u tvornici da je htio tako nešto. I, kad se sve zbroji, bio je potpuno u pravu.
Gorjeti jasno i blistavo, davati sve od sebe, nikad ne poći linijom manjeg otpora, beskompromisno se goniti, zanemarivati sve na račun svog rada - bila je to njegova jedina opcija. Ništa drugo ne bi bilo dostojno njegovog dara i kratkog vremena koje mu je bilo dano, jedino je potpuna žrtva bila prikladna.
Edvin Biuković, svega trideset godina star i jedino dijete, umro je u rano nedjeljno jutro, petoga prosinca, na zagrebačkoj klinici "Rebro".
Hospitaliziranom radi tumora na mozgu, otkazalo mu je srce pa potom pluća. Reanimacija nije pomogla.
Holivudsko dijete, Edvin Biuković izrežirao je svoj život poput filma kakvog bi volio gledati: efektnog i nabrijanog do jaja, onakvog koji vas, kad završi, ostavi da želite još. Otišao je da među legendama potraži ekipicu sebi ravnih, ostavljajući nas da za sebe nađemo neki smisao, da starimo bez njega, siromašniji, i da, svaki put kad se nađemo, pričamo, ili šutimo, o njemu, našem Ediju.
Darko Macan

photo © Edvin Biuković

Došlo ljeto. I 22.06., dan antifašističke borbe u Hrvata, dan osnivanja prvog partizanskog odreda kraj Siska. Istog dana, Hitlerova Njemačka je napala SSSR. Istog dana, 22.06.1969. godine rođen je moj najbolji prijatelj Edvin Biuković, najmlađi od trojice najvećih hrvatskih crtača stripova. Andrija Maurović, Igor Kordej i Edi. Danas je mrtav. Prolazi peta godina otkako je došao do mene na kavu, rekao da ga boli želudac i glava, niš' ne jede, samo crta i pije kave. Mora dovršiti strip, stišću ga rokovi. Tjedan dana kasnije Edi je bio mrtav. Trideset godina, tumor na mozgu. Umro je u noći od subote na nedjelju, u ponedjeljak ga je trebao operirati dr. Josip Paladino. Pred smrt, Edi je došao sebi, izgledalo je kao da se oporavlja, molio me da ga otmem iz bolnice i odvedem doma. Hoću doma, hoću svojim mačkama, govorio je. Nemremo Edi, budem ti došao u posjetu, govorio sam, nema frke, uskoro si vani, ići ćemo tražiti lokacije za prvi hrvatski kung fu horror film. U sebi sam mantrao, samo da ta jebena operacija uspije, Bože, daj mu barem šest mjeseci, nemoj mu sjebat' centar za crtanje, to mu je život, bez crtanja njega nema. Nisam znao da je smrt već tada u Edijevoj sobi. Mislio sam kako trebam posjetiti još svog starog koji je ležao na susjednom odjelu, neurologije 3 i 4 na Rebru, strgane kičme i s Parkinsonovom bolešću. Bilo je gadno razdoblje. Negdje usput je umro i Tuđman, no, tada mi nije bio bitan. Uvijek netko može biti predsjednik države, najboljeg prijatelja je teže naći. Izgubiti ga, nepovratno, jebeno je. Na kompu, kad je game over, uvijek mo'š startat' new game. U životu nije tako. Ostalo mi je sjećanje na Edija, stripovi, crteži... praznina koju se ne može zatvoriti.
Đuka je završio posljednji Edijev strip po Macanovom scenariju, Edi je uspio tuširati kišu. To najviše volim, govorio mi je. Stari, nemaš pojma kak' je dobro. Tušem je crtao kap po kap i svoju sreću ucrtao u lice španjolskog konkvistadora koji kisne. Bio je najbolji.
Tarik Kulenović, извадок од "Strahovito loša kolumna"

Barrufet | 25.02.2006 | twitter